Dnia 30 września 2025 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska opublikowało projekt ustawy o zmianie ustawy o efektywności energetycznej oraz niektórych innych ustaw, który w istotny sposób zmienia obecne przepisy. Zmiany mają dotyczyć m.in. obowiązku sporządzania audytów energetycznych przedsiębiorstw (AEP). Mimo że jest to na tym etapie wciąż projekt w procesie opiniowania, jego kierunek wynika z konieczności wdrożenia wymagań Dyrektywy EED. Dlatego już teraz można wskazać, jakich zmian należy się spodziewać oraz jakie przedsiębiorstwa mogą zostać objęte nowymi obowiązkami.
Stan obecny i kierunek zmian
Obecnie obowiązkiem wykonywania co 4 lata audytu energetycznego przedsiębiorstwa (AEP), na mocy Ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej, objęci są przedsiębiorcy inni niż mikro, mali i średni w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców. W praktyce oznacza to przedsiębiorców, którzy:
- mają średnioroczne zatrudnienie ≥ 250 osób, lub
- mają zatrudnienie < 250 osób, ale przekraczają progi finansowe dla MŚP, tj. obrót roczny > 50 mln EUR oraz suma bilansowa > 43 mln EUR.
W projekcie nowelizacji zaproponowano zmianę kryterium objęcia obowiązkiem AEP. Po zmianach obowiązkiem mają zostać objęte wszystkie przedsiębiorstwa, których średnie roczne zużycie energii z ostatnich 3 lat przekracza 2,78 GWh (10 TJ) — bez kryterium zatrudnienia lub obrotu.
Zmiana oznacza przejście z podejścia podmiotowego (kto jest przedsiębiorcą „dużym”) na przedmiotowe (ile energii zużywa przedsiębiorstwo). Celem jest objęcie obowiązkiem audytowym przede wszystkim przedsiębiorstw najbardziej energochłonnych.
Dodatkowo, dla przedsiębiorstw przekraczających 23,611 GWh (85 TJ) projekt przewiduje obowiązek wdrożenia systemu zarządzania energią wg PN-EN ISO 50001 (SZE).
<Grafika>
Obowiązki według średniego zużycia energii – średnia z 3 ostatnich lat
Najważniejsza zmiana: próg zużycia energii – jak to liczyć?
W projekcie nowelizacji kluczowe znaczenie ma średnie roczne zużycie energii z ostatnich 3 lat. To zużycie ma stanowić podstawę do oceny czy przedsiębiorstwo:
- podlega obowiązkowi wykonania AEP (próg 10 TJ / 2,78 GWh), lub
- podlega obowiązkowi wdrożenia systemu zarządzania energią (SZE) wg PN-EN ISO 50001 (próg 85 TJ / 23,611 GWh).
Przy ocenie progów w praktyce warto przyjąć trzy zasady:
- sumujemy wszystkie nośniki energii wykorzystywane w przedsiębiorstwie w ujęciu rocznym (np. energia elektryczna z sieci i z autokonsumpcji OZE, gaz, ciepło sieciowe, paliwa do procesów i transportu, i inne – w zależności od profilu przedsiębiorstwa),
- liczymy średnią wartość zużycia energii z 3 ostatnich lat,
- sprowadzamy zużycia do jednej jednostki – GWh lub TJ, aby móc porównać je do progów.
Co jeszcze zmienia projekt – Plan działań w zakresie efektywności energetycznej
Projekt nowelizacji nie kończy się na samym przesunięciu kryterium obowiązku AEP na progi zużycia energii. Wprowadza też element wdrożeniowy – czyli wymagania dotyczące tego, co przedsiębiorstwo ma zrobić z wynikami audytu, jak to dokumentować i jak raportować postęp.
Projekt przewiduje obowiązek opracowania Planu działań w zakresie efektywności energetycznej w terminie 45 dni od zakończenia audytu energetycznego przedsiębiorstwa. Plan ma być następnie aktualizowany co roku.
Plan działań powinien obejmować w szczególności:
- planowane działania wynikające z AEP,
- środki mające na celu wykonanie zaleceń – o ile są wykonalne technicznie i ekonomicznie,
- harmonogram realizacji środków wdrażających poszczególne zalecenia z audytu,
- wskaźnik monitorujący stopień wdrożenia zaleceń.
Dodatkowo, plan ma być wykorzystywany jako element sprawozdawczości z działalności jednostki oraz publikowany na stronie internetowej przedsiębiorstwa.
W praktyce oznacza to, że przedsiębiorstwo ma nie tylko wykonać audyt, ale również utrzymywać temat wdrożeń w czasie: aktualizować plan, monitorować postęp i udostępniać go publicznie.
Okres przejściowy: jeżeli przedsiębiorstwo posiada już wykonany AEP, a jego średnie zużycie energii przekracza 2,78 GWh (10 TJ), projekt zakłada obowiązek opracowania planu w terminie 180 dni od wejścia w życie nowych przepisów.
Kiedy zmiany mogą wejść w życie i co warto zrobić już teraz?
Na dziś projekt jest nadal w procesie legislacyjnym, więc daty mogą się przesuwać. Zgodnie z informacją przy projekcie (UC77) planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to I kwartał 2026 r. Realnie trzeba się liczyć z możliwym przesunięciem na II kwartał 2026 r.
W samym projekcie ustawy przewidziano różne terminy wejścia w życie poszczególnych przepisów – część kluczowych zmian dotyczących przedsiębiorstw, w tym nowe zasady AEP oparte o próg 2,78 GWh, ma obowiązywać od 1 stycznia 2027 r.
Co warto zrobić już teraz?
Przede wszystkim zebrać zużycia energii z 3 ostatnich lat i policzyć średnią, bo to będzie baza do dalszej oceny progów. Dobrą praktyką jest też przypisanie w firmie „właściciela tematu energii”, czyli osoby odpowiedzialnej za zebranie danych i koordynację audytu oraz późniejszego planu działań. Jeżeli z wyliczeń wynika, że przedsiębiorstwo może przekraczać progi, sensowne jest przygotowanie się organizacyjnie pod przeprowadzenie audytu, działania wdrożeniowe oraz – przy wyższym progu – pod SZE/ISO 50001.
Na dziś to wciąż projekt, ale kierunek zmian jest jasny: obowiązek ma być powiązany z realnym zużyciem energii, a nie statusem przedsiębiorcy, a po audycie ma pojawić się element wdrożeniowy w postaci planu działań.
Jeśli chcesz szybko ocenić, czy Twoja firma może wejść w progi oraz jak się do tego przygotować, skontaktuj się z nami — pomożemy policzyć zużycia, określić ryzyka i zaplanować dalsze kroki.
