Audyt energetyczny to często coś więcej niż wymagany załącznik do wniosku o dofinansowanie. Dobrze przygotowany dokument pomaga uporządkować zakres inwestycji, wykazać planowany efekt energetyczny i lepiej przygotować całe przedsięwzięcie do pozyskania wsparcia. W tym artykule pokazujemy, gdzie przedsiębiorcy i inwestorzy mogą szukać finansowania audytu energetycznego lub dokumentacji przygotowawczej, jak wygląda proces aplikowania i na co warto zwrócić uwagę przed złożeniem wniosku.
Czy można dostać dofinansowanie na sam audyt energetyczny?
Tak, ale najczęściej nie działa to jako osobny program dostępny dla każdego inwestora. Najczęściej audyt energetyczny jest finansowany jako element przygotowania projektu, koszt towarzyszący inwestycji albo dokument wymagany przy ubieganiu się o wsparcie. Dlatego w przypadku firm warto patrzeć nie tylko na sam koszt opracowania, ale na cały mechanizm finansowania inwestycji.
Dobrym przykładem był Kredyt ekologiczny BGK. W tym programie inwestycja musiała wynikać z audytu energetycznego, a do kosztów kwalifikowanych mogły należeć także studia, ekspertyzy, koncepcje i projekty techniczne związane z przygotowaniem przedsięwzięcia.
Podobny mechanizm działa dziś w części instrumentów regionalnych i pożyczkowych. Przykładem jest Ekopożyczka dla przedsiębiorstw na Dolnym Śląsku, gdzie BGK wskazuje możliwość finansowania wydatków na przygotowanie audytu oraz innych wydatków związanych ze wzrostem efektywności energetycznej, wskazanych w audycie.
W przypadku większych przedsięwzięć warto zwrócić uwagę na instrument ELENA prowadzony przez Europejski Bank Inwestycyjny. Instrument ten służy finansowaniu przygotowania inwestycji, w tym audytów energetycznych, analiz technicznych, biznesplanów, doradztwa finansowego i prawnego oraz przygotowania postępowań. To jednak rozwiązanie dla większych programów inwestycyjnych, a nie dla pojedynczego małego projektu.
W segmencie prywatnym wyjątkiem jest program Czyste Powietrze. Można w nim uzyskać dofinansowanie do audytu energetycznego do 1200 zł, a przy kompleksowej termomodernizacji audyt jest obowiązkowy. W dalszej części artykułu skupiamy się jednak głównie na rozwiązaniach dla firm i większych przedsięwzięć inwestycyjnych.
Audyt energetyczny a świadectwo charakterystyki energetycznej — to nie to samo
Te dwa dokumenty pełnią różne funkcje i nie powinny być stosowane zamiennie. Świadectwo charakterystyki energetycznej pokazuje, jakie jest zapotrzebowanie budynku lub lokalu na energię potrzebną do jego użytkowania. Jest dokumentem informacyjnym, wykorzystywanym m.in. przy sprzedaży i wynajmie nieruchomości.
Audyt energetyczny ma inny cel. Służy ocenie stanu obiektu, wskazaniu możliwych usprawnień i określeniu zakresu prac, które mogą poprawić efektywność energetyczną. To właśnie dlatego w programach dotacyjnych i pożyczkowych audyt często stanowi podstawę do przygotowania inwestycji i uzasadnienia jej efektu energetycznego. Różnice między audytem a świadectwem dotyczą także metodyki, dlatego nie należy oczekiwać, że oba dokumenty będą dawały identyczne wyniki.
Dobrze widać to na przykładzie programu Czyste Powietrze. W nowej odsłonie programu audyt energetyczny jest wymagany przed rozpoczęciem inwestycji, a świadectwo charakterystyki energetycznej po jej zakończeniu, aby potwierdzić osiągnięte efekty modernizacji.
W jakich modelach można sfinansować audyt lub dokumentację przygotowawczą?
Najczęściej można wskazać trzy modele:
- Pierwszy model to audyt jako koszt przygotowania inwestycji. W części instrumentów regionalnych i pożyczkowych można sfinansować nie tylko same prace modernizacyjne, ale również przygotowanie audytu. Tak jest m.in. w Ekopożyczce dla przedsiębiorstw na Dolnym Śląsku, gdzie BGK wskazuje możliwość finansowania wydatków na przygotowanie audytu.
- Drugi model to audyt jako element całego projektu poprawy efektywności energetycznej. W takim przypadku audyt nie funkcjonuje obok inwestycji, ale stanowi część przedsięwzięcia i podstawę do określenia jego zakresu. Przykładem jest Pożyczka z dotacją dla mikro i małych przedsiębiorstw, gdzie BGK opisuje inwestycje na poprawę efektywności energetycznej wraz z audytem.
- Trzeci model dotyczy większych programów inwestycyjnych i finansowania działań przygotowawczych. Tu warto wskazać ELENA prowadzoną przez Europejski Bank Inwestycyjny. Instrument ten może pokryć do 90% kosztów przygotowania projektu, w tym audytów energetycznych, analiz technicznych, biznesplanów oraz doradztwa finansowego i prawnego. Co do zasady ELENA jest kierowana do programów inwestycyjnych o wartości zazwyczaj powyżej 30 mln euro, ale w praktyce może obejmować również mniejsze pojedyncze inwestycje, jeśli wchodzą w skład większego programu prowadzonego przez pośrednika lub integratora.
Warto też pamiętać, że ELENA finansuje przygotowanie inwestycji, a nie jej wykonanie. Dzięki temu może uzupełniać inne źródła wsparcia, o ile nie dochodzi do podwójnego finansowania tych samych kosztów. Oznacza to, że dokumentacja, audyty i prace przygotowawcze mogą być objęte ELENA, a sama inwestycja może być finansowana z pożyczki, dotacji lub środków własnych.
Z punktu widzenia inwestora najważniejsze jest więc nie tylko to, czy da się sfinansować sam audyt energetyczny, ale w jakim modelu działa dany program. Od tego zależy zakres dokumentacji, sposób aplikowania i rola audytu w całym projekcie.
